انواع اعراب

اعراب یعنی حرکت آخرین حرف در زیان عربی . این حرکت باعث میشودتا،

مانقش کلمه رادرجمله تشخیص داده وجمله رابراساس آن معنی یا ترجمه کنیم .

برای مثال ، فاعل همیشه مرفوع است.

 پس اگراسمی داشتیم که بلافاصله بعداز فعل آمده بود ولی مرفوع نبود نمیتوانیم بگوییم

آن کلمه فاعل است .

اعراب بر سه نوع است .

 اعراب ظاهری  : ( اصلی ، فرعی )

اعراب تقدیری

اعراب محلی

توضیحات :

اعراب ضاهری (اصلی ) :

  تمام کلماتی که مابه شکل ظاهری میتوانیم علامت رفع ___ُ__ٌ_ 

یا نصب ــــــَـــــًــــ  یا جر ـــــِــــــــٍـــ را در آن ببینیم .

مانند : جعلَ الرجلُ قلماً فی المحفظةِ . 

همانگونه که مشاهده میکنید : الرجل ، فاعل است وفاعل باید مرفوع باشد وشما رفع رادر

 کلمه (الرجلُ ) می بینید .

 قلماً مفعول است ومفعول باید منصوب باشد وشما علامت نصب را می بینید .

 المحفظةِ مجروربه حرف جر است وشما علامت جر یاکسره رامی بینید .

اعراب ظاهری (فرعی ) :

گاهی شما حرکتهای نصب وجر ورفع (فتحه ، کسره وضمه ) رانمی توانید به

 شکل ظاهری ببینید وعلامات فرعی برای

نشان دادن آنها در نظر گرفته شده است . این کلمات مشخص هستند . کافی است آنها را

حفظ کرده وبدانید که در موقع رفع با چه علامتی ودر موقع نصب یا جر باچه علاماتی می آیند .

اعراب فرعی یا به حروف است یا به حرکت .

کلماتی که اعراب آنها فرعی به حروف است عبارتند از :

جمع مذکر سالم مانند مؤمنونَ . مسلمینَ

مثنی مانند : مؤمنان ِ . مؤمنَین ِ

اسماء خمسه ( ذو . فو . أخ . أب . حم . دقت داشته باشید اسماء خمسه زمانی اعراب فرعی دارند که :

1- مفرد باشند . 2- مضاف باشند . 3- مضاف به یاء متکلم نباشند .

اکنون در حالات متفاوت آنه رابررسی می کنیم .

در حالت رفع ـــــُــــٌـــــ (تاکنون یاد گرفته اید که فاعل ، مبتدا ، خبرمرفوع هستند .) 

اسم مثنی با علامت (ان ِ )  . اسم جمع مذکر سالم باعلامت (ونَ ) واسماء خمسه به شرط داشتن

3شرط بالا با علامت (و) به کار میروند .

وبه ترتیب می گوییم  : مرفوع به الف ، مرفوع به واو ، مرفوع به واو 

در حالت نصب ـــــَـــــًــــ ( تاکنون یاد گرفتید که مفعول منصوب است . )

اسم مثنی با ین ِ . جمع مذکر سالم با ینَ . اسماء خمسه با الف می آیند . وبه ترتیب میگوییم :

منصوب به یاء . منصوب به یاء . منصوب به الف   در حالت جر ــــِـــــــــٍــــ  ( تاکنون یاد

گرفتید مجرور به حرف جر وامسال هم یاد می گیرید که مضاف الیه همیشه مجرور هستند .)             

 اسم مثنی با ین ِ . جمع مذکر سالم با ینَ . اسماء خمسه با ی  می آیند . وبه ترتیب می گوییم :

مجرور به یاء . مجرور به یاء . مجرور به یاء .

اعراب فرعی به خرکت :                                                                                                                                                اسم جمع مؤنث سالم که فقط در هنگام نصب حرکت فتحه را قبول نمیکند وبه جای آن

کسره می گیرد . ومی گوییم : منصوب به کسر           

  اسم غیر منصرف (ممنوع مِن الصرف ) که برخلاف جمع مؤنث سالم حرکت کسره را

قبول نمیکند وبه جایآن فتحه می گیرد ومی گوییم : مجرور به فتحه  .

اسمهای ممنوع من الصرف عبارتند از :                                                                                                          

     1- اسم شهرها وکشورها .

   2- اسمهای علم اعجمی یا غیر عربی .

  3- اسمهای جمع بر وزن مفاعل . مفاعیل . افاعل . افاعیل . فواعل . فواعیل .

 4- صفتها یا اسم تفضیلی که بروزن افعل است . 

 البته اسمهای غیر منصرف تنوین را هم قبول نمی کنند . 

مثال برای اعرابهای فرعی :

علّمتُ التلمیذاتِ . کلمه ( التلمیذات ِ ) مفعول است ومفعول باید منصوب باشد ولی

جمع مؤنث سالم علامت نصب را قبول نمیکند . پس میگوییم : (التلمیذات ِ ) مفعول است

ومنصوب به کسر .

هؤلاء مجتهدونَ . کلمه (مجتهدونَ ) خبر است وخبر باید مرفوع باشد وما قبلاً توضیح دادیم که

اسم جمع مذکر سالم در حالت رفع با (ونَ ) می اید . پس می گوییم :

(مجتدونَ ) خبر است ومرفوع به واو

اعراب تقدیری :

یعنی اینکه علامت نصب یا جر یا رفع در آن مقدّر شده است .

کلماتی که دارای اعراب تقدیری هستند عبارتند از :

اسمهای مقصور . یعنی اسمهایی که (ی) در آخر آنها آمده وصدای (آ ) میدهد .

مانند مجتبی . مصطفی . موسی .  این کلمات در هر سه حالت اعرابشان تقدیری است .

مانند : جاء موسی . موسی فاعل است وتقدیراً مرفوع . 

    یا  رأیتُ موسی . موسی مفعول است وتقدیراً منصوب .

اسمهای منقوص . یعنی اسمهایی که آخرشان به (ی ) ختم شده وصدای (ای) میدهد .

مانند : قاضی . راعی . کافی . اسمهای منقوص در حالتهای رفع وجر اعرابشان تقدیری ودر

 حالت نصب اعرابش اصلی است . مانند : جاء القاضی . القاضی فاعل است  وتقدیراً مرفوع .

 یا رأیتُ القاضیَ . القاضی مفعول است ومنصوب به اعراب ظاهری .

اسمهای مضاف به یاء متکلم . که همواره اعرابشان تقدیری است . مانند :

جاء أخی . آخ فاعل است وتقدیراً مرفوع .  یا رأیتُ أخی . أخ مفعول است وتقدیراً منصوب .

اعراب محلی :

تمام کلماتی که مبنی هستند یعنی حرکت حرف آخرشان هیچ وقت تغییر نمیکند دارای

 اعراب محلی میباشند . این کلمات عبارتند از : اسمهای اشاره . اسمهای موصول .

( اسم اشاره واسم موصول در حالت مثنی معرب هستند ومانند اسم مثنی عمل میکنند .) 

 ضمایر . فعل ماضی . صیغه 6و12 فعل مضارع . تمام حروف .

مانند : رأیتُ . (تُ ) فاعل است ومحلاً مرفوع .  

 رأیتُ هؤلاء الرجال . هؤلاء مفعول ست ومحلاً منصوب .