میدونم که این روزها حسابی درگیر امتحانات هستید . منم یکی دوروز که وقت پیدا کردم نشستم و وب رو به روز میکنم و تمام ارزوم این است که بتونم کمکی باشم براتون .

اما راجع به فاعل :

اول بگم که فاعل کلمه ای است که :

1- در جواب سوال کی ، چی ؟ میاد .

2- حتما بعد از فعل میاد .

مثال : نظرَ سعیدٌ الی الحمامة ِ . نگاه کرد . از خودمان می پرسیم : کی؟ جواب : سعید . و چون بعد از فعل اومده و اعرابش هم رفع است پس میشه فاعل .

اما فاعل

به سه شکل میتونه بیاد .

1- اسم ظاهر مثل همین سعید

2- ضمیر بارز که همون علامت هایی ( ضمایری) هستند که اخر فعل برای صرف کردنشون به کار می بریم . مثل : تَ در ذهبتَ .

یادتون باشد ت  در مفرد مونث غایب (للغائبة ) علامت مونث بودن است و فاعل نمی باشد .

3- ضمیر مستتر . یعنی وقتی شما فعل رو دارید ، هیچ ضمیری هم از ضمایر متصل رفعی (همون علامت های صرف فعل) بهش اضافه نشده و اسمی هم عدش نیومده که بتونه جواب سوال کی؟ چی؟ باشد . اون وقت است که شما به ضمیر مستتر پناه می برید . مثال : ذهَبَ الی المسجد .

رفت . کی رفت ؟ اسمی بعدش نیومده به عنوان مثال : والد ، سعید ، الرجل . ضمیر متصلی هم که بهش اضافه نشده . پس میگیم : فاعل ضمیر مستتر هو است .

حتی اگر همین هو قبل از فعل اومده باشد باز هم فاعل نیست . فاعل اون هو ای است که تو شکم فعلتون قایم شده . چون هو قبل از فعل مبتدا میشه .

یادتون باشد تو فعل های للمخاطب و للمتکلم وحده و للمتکلم مع الغیر در

مضارع فاعل همیشه ضمیر مستتر است که به ترتیب میشند : انتَ ، انا ، نحن

حالا به مثال ها دقت کنید و فاعل رو ببینید .

یرجعونَ من المدرسة .       واو در یرجعون فاعل است از نوع ضمیر بارز و نون اخرش نشونه رفع فعل مضارع است .

یرجعنَ من المدرسة .         نَ در یرجعن فاعل از نوع ضمیر بارز است . میدونید که صیغه 6 و 12 فعل مضارع مبنی هستند . یعنی حرکت حرف اخرشون تغییر نمیکنه . پس احتیاج به نون رفع هم نداشته است .

جاء احمدُ من المدرسة .    اومد از مدرسه . کی ؟ احمد . پس احمد

 فاعل از نوع اسم ظاهر است .

جاء المعلمان ِ من المکتبة .        اومدن از کتاب خانه . کی ها ؟ معلم ها

پس معلم ها میشه فاعل از نوع اسم ظاهر .

أرجعُ الی البیت فی الساعة الثانیة .         برمی گردم به خانه . کی ؟ من .

من که بعدش نیومده . علامتی هم به اخر فعلمون اضافه نشده . پس فاعل ضمیر مستتر انا .

یادتون باشد فاعل همیشه مرفوع است . و ما این علامت رفع رو در اسم های ظاهر میتونیم ببینیم .

اما در ضمایر مستتر یا بارز نمیتونیم . پس در ضمایر میگیم محلا مرفوع . یعنی در محل و مکان رفع قرار گرفته اما نمیتونه علامت رفع رو بگیره . پس میشه محلا مرفوع .

مورد بعدی در اسم های مثنی و جمع مذکر سالم است .

اسم مثنی در حالت رفع با (ان) میاد و اسم جمع مذکر سالم در حالت رفع با (ون) میاد . پس هر جا که به این شکل دیدید این دونوع اسم رو ، بدونید که مرفوع هستند .

ومورد بعد : اینکه فعل در جمله فعلیه اگر فاعل به شکل اسم ظاهر بعدش اومده باشد مفرد میاد ولی در جنس با فاعل خودش مطابقت میکنه .

مثال :

فرِحَ المعلمُ  /      فرِحَ المعلمانِ     / فرِحَ المعلمونَ

فرحت المعلمة ُ   / فرحت المعلمتان ِ     / فرحت المعلماتُ

نمیدونم بازم سوال میمونه یا نه . اگر بود بپرسید حتما .